Kaiserstraat 123

Een lütt Geschäft mit Tüüg un Kant un Band

Dat Foto för uns Huus- un Familiengeschicht van ditmal is an 19. Mai 1928 in Heidmöhln upnahmen wurden, man dat föhrt uns wieder torügg in vergahn Tieden. Wenn wi all Hüüs in Heidmöhln bilang gaht, sökt wi vergebens na dat Huus, ofwoll dat ’t noch gifft; ’t hett sük blots total verännert. Bit 1950 hett dat de„Kurz – Manufakturwaren von Hermann Specht“ geven.
Hier steiht Hermann Specht vör dat Schaufenster, sien Froo Anni steiht wat verdeckt ganz rechts. Hör öllst Dochter Grete hett Hochtied. Man de Bruut versteckt sük in de Ingang, se draggt ja hör eerst Söhn ünnert Haart – Helmut Sievers schall he later heten. Wi seegt blots de Kopp van hör mit de Bruutkranz. Hör Brügam is Wilhelm Sievers van San’, de tweed Mann van rechts – hebbt Ji hüm noch kennt? De Hochtieds-Sellskap lüstert na de Posaun van Musiker Meier: He kunn ok gliekstiedig up mehr Instrumenten ton Danz upspölen.
Man nu even torügg in de Kaisertied. De Utboo van de Marinehafen in Wilhelmshaven broch vööl Upschwung för de Stadt un ümto. Vööl Werftarbeiders boen Hüüs in uns Gemeend un dat harr to Folg, dat d’r ok ’n Barg Geschäften gründt wurden. Een daarvan weer dat Geschäft in dat Huus Kaiserstraat 123 (vandaag Menkestraat 41). Wennehr dat Huus boot wurden is, liggt in Dunkeln, man wahrschienelk is dat al in‘t Jahr 1907 mit ’n Laden un Schaufenster van een Firma Habben un Wiggers ut Jever boot wurden. De Firma dukt as eerst Egendömer van de Parzell in de „Mutterrolle“ up: „Belegenheitsort: Schortens.(Brumidiek); Kauf 1906 April 12“. De Pries van 4.500 Mark, de Hermann Specht daar 1912 för betahlt hett, lett folgern, dat dat Huus al stund.
Hermann Specht, *1881, keem van Doos’. Heinz Loschen vertellt: „As mien Opa uns ut sien Jugend vertellt hett, weer ik lütt un wat ik daarvan weet, stammt ut Vertellsels in de Familie. As he ut d‘ School keem, hett he bi den Smidt in Doos lehrt un noch wiels he in d’ Lehr weer, sünd sien Öllern na Amerika utwannert. He schull eerst sien Lehr to Enn un sien Gesellenbreef maken un denn nakamen. As he denn los wull, hebbt de kaiserlichen Behörden hüm stoppt. He muss eerst sien Wehrdeenst leisten. Een Version seggt, dat se hüm in Holland van’t Schipp holt hebbt.“
Hermann Specht hett denn sien Froo, Anna Schilmüller ut Wiesedermeer, kennenlehrt, un wiel he up de Werft Arbeid funnen harr, trucken se na Bant, waar ok hör dree Dochters Margarethe („Grete“, *1907), Anna („Annchen“, *1909) un Mathilde („Tilde“, *1911) geboren sünd. Up de Werft is Hermann Specht to Malheur kamen un hett sien linker Arm verloren. Nu mussen se hör Brod anners verdenen. Se keken sük üm un wurrn in Heidmöhln fünnig.
Ella Sievers vertellt: „Oma un Opa Specht harrn een lütt Geschäft mit Tüüg un Kant un Band. Domals weer dat ja noch so, dat de Lüü vööl sülvst neiht hebbt. Oma Anni neih de langen Parchent Hemden för Mannslüü un Opa Specht nehm de mit, wenn he mit Kant un Band över Land fahr. He harr so ’n lütten Kasten vörn up sien Fahrrad. Daarmit fohr he över Schoost bit na Ostfreesland.“
Helmut Sievers: „Mien Opa hett sük immer vörnahmen, an een Dag so un so vööl Geld ümtosetten. Un wenn he dat schafft harr, denn maak he Fierabend, ok wenn’t eerst Middag weer. Denn fohr he Richtung Huus, man gung eerst bi Chris Horstmann rin. De harr de Weertskap, waar nu de Möhlenapthek in is. Daar stunn so een riesengroden Boom vör ’t Huus, daar sedd he sien Rad an. Un wenn ik dat Rad daar seeg, denn gung ik rin un kreeg’n dunkel Beer. Un denn hau ik weer af. So weer Opa Specht.“
Hermann Specht günn sük woll een Paus, man leddig gahn, weer nich sien Ding. Mit sien een Arm groov he noch de Tuun. Un denn harr he ja noch een Mestenslieperee. He broch de Mesten un Scheren van sien Touren mit. Helmut Sievers: „Opa harr ’n Sliepsteen, de över ’n Leerreem mit ’n Fahrrad andreven wurr. He dee de Pedalen mit de Fööt pasen, kunn de aber ok mit de Hand dreihn – all mit een Arm.“
1950 is Hermann Specht stürven, 1953 sien Froo. Hör öllst Dochter, de Bruut van uns Foto, hett as Grete Sievers dat Geschäft wieder föhrt. Wo’t wiedergeiht, dat anner Mal. Georg Schwitters

„Heidmühle und Schortens in Bildern der Vergangenheit“ wird als Serie fortgesetzt. Wer historische Fotos und Dokumente zur Verfügung stellen kann, wende sich bitte an Pastor Hans-Gerd Fritzsche, Telefon (04461) 80065,
oder Georg Schwitters, Telefon (04461) 83189